XII. Owocna działalność ks. Prałata Jana Palicy jako Proboszcza Parafii Zbąszynek w latach 1958- 1968

Ks. Prałat Jan Palica dnia 23 czerwca 1958 r. dekretem Kurii zostaje mianowany Proboszczem Parafii w Zbąszynku.

„(…) urodził się 02 stycznia 1895 roku w Kozłowie. Święcenia kapłańskie otrzymał z rąk ks. Arcybiskupa Józefa Wilczewskiego (Lwów, 29.V.1919 r.)Po święceniach rozpoczyna pracą jako wikariusz w Dolinie, a następnie na stanowisku administratora par. Wicyń, gdzie prowadzi budowę pięknego kościoła. Parafia ta wydała kilku kapłanów, których powołania kształtowały się pod baczną opieką Ks. Prob. J. Palicy. W latach następnych zostaje przeniesiony do Koropotnik. Kolejnymi placówkami Jego pracy kapłańskiej są Delatyn i Kałusz, skąd wyjeżdża na Ziemie Zachodnie.

W Diecezji gorzowskiej pracuje w latach 1945-55, jako proboszcz i dziekan w Gryfinie. W tym dziesięcioleciu prowadzi liczne remonty kościołów i plebanii: Gryfino, Wełtyń, Wirów, a równocześnie przyjmuje i święci dalsze kościoły w ST. Czarnowie, Mielinku, Bartkowie, Borzymiu, Baniach, Lubanowie, Sobieradzu i Swobnicy. W latach 1956-58 duszpasterzuje w Szczecinie Dąbiu (…) pełnił przez długie lata funkcje prefekta szkół średnich w Gryfinie i nauczyciela nauki religii w licznych szkołach podstawowych.”[1]

Kościół p.w. Św. Apostołów Piotra i Pawła l. 60

fot. archiwalna

Ks. Prałat Jan Palica w 1958 r. zostaje przeniesiony z parafii w Szczecinie-Dąbie rozpoczyna rozpoczyna kolejny etap swojej kapłańskiej drogi w naszej parafii Zbąszynek.

28 września 1958 r. ks. Proboszcz Jan Palica dokonał poświęcenia przy kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła nowego Krzyża dębowego o wysokości 6m. Krzyż ten ufundowała pani Rozalia Rozwadowska. W materiałach archiwalnych Kurii Biskupiej w Zielonej Górze zachowało się pismo z dnia 08 października 1958r., które ks. Proboszcz Jan Palica informował władze kościelne o tym wydarzeniu: „W dniu 28 września 1958 r. przed sumą o godz.11.00 dokonałem uroczystego poświęcenia krzyża pamiątkowego przy kościele Św. Ap. Piotra i Pawła w Zbąszynku na mocy Przenajwielbniejszej Kurii Biskupiej w Gorzowie z dnia 22 sierpnia 1958 r. Znak:Lz5-9/58. W uroczystości tej wzięła udział wielka rzesza wiernych tut. parafii. Przed poświęceniem wygłosiłem przemówienie okolicznościowe, po którym odbyło się poświęcenie i procesja z krzyżem dookoła kościoła (trzykrotnie) niesionym kolejno przez wszystkie stany: młodzieńców, panny, matki i ojców. Krzyż został umieszczony tuż przy wejściu do kościoła w miejscu widocznym z daleka i łatwo dostępnym do adoracji. Krzyż ten przedstawia się imponująco: sporządzony z materiału dębowego, pomalowany lakierem, a na Krzyżu korpus Chrystusa odpowiednich wymiarów i tablica stalowa z napisem: ”Ślubujemy wierność krzyżowi R. 1958” Podniosła ta uroczystość długo pozostanie w pamięci tut. wiernych.” [2]

W dniach 20- 28 czerwca 1959 r. ważnym wydarzeniem w życiu parafii były Misje Święte. Prowadzili ja OO. Redemptoryści z Głogowa o. Antoni Lisiak i o. Jan Grochota. Wierni wzięli liczny udział w naukach ogólnych jak i stanowych. Do Sakramentów św. przystąpiło wówczas około 2000 osób. Na pamiątkę Misji Świętych ustawiono przy głównym wejściu do kościoła parafialnego Krzyż dębowy- 7,5 wysoki, ufundowany ze składek wiernych.

Procesja Bożego Ciała VI.1959r. ul. Warszawska, monstrancję niesie Proboszcz

ks. Jan Palica, a na przodzie ks. Marian Borowiec

fot. Teresa Kanduła

29 czerwca 1959r. do pracy w parafii, w miejsce przeniesionego do Wałcza ks. Mariana Borowca, przybył nowy wikariusz ks. Kazimierz Łabiak

Z początkiem lipca 1959 r. ks. Proboszcz Jan Palica podjął trudu prac adaptacyjnych w prezbiterium. Za ołtarzem znajdowały się pomieszczenia przeznaczone na zakrystię i komórki. Prace związane z przesunięciem ołtarza w miejsce wymienionych wykonał mistrz murarski z Wolsztyna Piotr Cukier wraz ze swoimi parafianami. Pomagali również chętni tutejsi parafianie: przy zdemontowaniu ołtarza murowanego, obłożonego płytkami ze sztucznego marmuru oraz przy uprzątnięciu gruzu i czyszczeniu cegieł. Po wykonaniu tych prac w stanie surowym rozpoczęto malowanie wnętrza kościoła, które zakończono 10 listopada. Kościół wymalowali bracia Rutkowscy z Wolsztyna.

W tym czasie wykonano również prace związane z naprawą instalacji elektrycznej, przerobiono tablicę rozdzielczą, naprawiano urządzenia instalacyjne a miejscowi fachowcy, po godzinach swojej pracy, wykonali niezbędne prace stolarskie i ślusarskie.

Uroczystym zakończeniem tych prac było poświęcenie nowo sporządzonej nawy, wykonanej przez Spółdzielnię Stolarską w Babimoście oraz nowego tabernakulum pancernego.

Przebudowane prezbiterium za ks. Jana Palicę XII.1959 r.

fot. archiwalna

O uroczystości poświęcenia tak pisał ks. Proboszcz Jan Palica do Kurii Biskupiej w Gorzowie Wlkp: „Dnia 6 grudnia 1959 r. o godz. 11-tej przed sumą odbyła się w kościele parafialnym pod wezw. Macierzyństwa N.M.P. w Zbąszynku rzadka uroczystość poświęcenia nowego tabernakulum umieszczonego w głównym ołtarzu tegoż kościoła. Poświęcenia dokonał na mocy udzielonego mu Najprzew. Kurię w Gorzowie zezwolenia z dnia 10.XI.1959 r. ks. Jan Palica, proboszcz parafii w Zbąszynku, przy współudziale ks. Kazimierza Łabiaka, wikariusza tut. parafii i w obecności licznie zebranych parafian, którzy wypełnili świątynię po brzegi.

Nowo sporządzone tabernakulum jest wykonane z podwójnej grubej blachy stalowej, z frontu bogato złoconej i ozdobionej, jest ogniotrwałe i bezpieczne od włamania – przytwierdzone śrubami do mensy, wewnątrz wybite jedwabnym brokatem. Wykonane zostało we firmie brązowniczej Aleksandra Kosickiego w Poznaniu.

Poświęcenie nowego tabernakulum stanowiło zarazem zakończenie wielkich prac remontowych w tut. kościele podjętych w r. bieżącym, do którego należy zaliczyć udostępnienie i przystosowanie właściwego prezbiterium do celów liturgicznych, dotychczas zabudowanego przez kilka zbędnych pomieszczeń – przesunięcie wielkiego ołtarza marmurowego ze środka nawy do prezbiterium, sporządzenie nowej mensy ze stopniami z materiału drzewnego w miejsce dawnej cementowej, odnowienie i odmalowanie całego wnętrza kościoła, odczyszczenie, naprawienie i przestrojenie organów, oraz inne pomniejsze roboty przy instalacji elektrycznej i poprawę ławek.

Przy sposobności poświęcenia tabernakulum odbyło się również poświęcenie dwóch nowych ornatów: czerwonego i czarnego oraz dwóch dalmatyk czerwonych zakupionych ze składek parafian.

Podniosła uroczystość pozostanie długo w pamięci tut. parafian, którzy powszechnie wyrazili wielkie zadowolenie z wykonanych prac. (-) Ks. Jan Palica proboszcz.” [3]

W latach 60-tych w parafii aktywnie działa Poradnictwo Rodzinne, które przez wiele lat prowadziła niezapomniana położna Łucja Dąbrowska. Była ona prekursorką w naszej parafii w przygotowaniu par, które pragnęły zawrzeć związek małżeński. Kolejno w Poradnictwie Rodzinnym na przestrzeni lat pracowały Ryszarda Szczerban i Irena Budych. Od roku 1982 r. w Parafialnym Poradnictwie Rodzinnym pracę podejmuje Elżbieta Mazurek, która tę funkcję pełni do dnia dzisiejszego. Głównym celem poradnictwa jest przygotowywanie poprzez nauki i porady przyszłych małżonków do właściwego życia w małżeństwie zgodnie z nauką Kościoła oraz przekazanie wiedzy z zakresu planowania rodziny i regulacji poczęć. Spotkania przedstawicieli Poradnictwa z poszczególnych parafii Dekanatu Babimost odbywały się raz w miesiącu w Zbąszynku, a diecezjalne spotkania w Paradyżu i Rokitnie. Opiekunami diecezjalnymi Poradnictwa Rodzinnego byli: ks. Edward Welzandt i ks. Jan Pawlak oraz Maria Szotowska.

Bardzo aktywnie zaczęła działać także powołana przez ks. Proboszcza Jana Palicę Rada Parafialna w składzie: Piotr Dyszkowski, Władysław Stankiewicz, Albin Borowczak, Edward Kordeczko, Michał Górawski, Antoni Gojlik i Zygmunt Straburzyński.

14 lutego 1960 r. w naszej parafii odbyła się również bardzo ważna uroczystość religijna. Dokonano poświęcenia figury św. Franciszka z Asyżu oraz obrazu przedstawiającego chrzest Pana Jezusa w Jordanie, który umieszczono nad chrzcielnicą. Uroczystego poświęcenia tych przedmiotów, na mocy upoważnienia Kurii Biskupiej w Gorzowie, dokonał o. Norbert Franciszkanin z Poznania.

Wizytacja ks. Bp Wilhelma Pluty, witają M. Jokiel i J. Borucki 23.IV.1960

fot. Maria Jokiel

W dniach 23 i 24 kwietnia 1960 r ks. Bp Wilhelm Pluta dokonał wizytacji kanonicznej naszej parafii. Ks. Proboszcz Jan Palica na łamach kroniki parafialnej tak pisze o tym wydarzeniu: „(…) Przyjechał do nas z Chociszewa w sobotę 23.IV. o godz.17,15 i zaraz po przywitaniu przez Dzieci Przedstawiciela Przedstawiciela Parafii przy bramie triumfalnej ustawionej na u. Krótkiej kilkadziesiąt metrów od kościoła – odbył ingres do Kościoła poprzedzany sztandarami w otoczeniu wielkiej rzeszy wiernych przybyłych na uroczystość. W kościele przywitał dostojnego Gościa ks. Proboszcz, a następnie ks. Biskup przemówił z ambony do wiernych. Po tych przywitaniach rozpoczęło się bierzmowanie, które trwało od godz. 18,00 do 20,15. Do bierzmowania przystąpiło 653 osoby, przeważnie dzieci szkolne, lecz nie brak było i starszej młodzieży oraz starszych osób, które jeszcze w życiu nie były bierzmowane. Bierzmowanie odbyło się w kościele przy głównym ołtarzu w asyście 4 kapłanów w bardzo poważnym nastroju, nie zakłócone żadnym nie porządkiem. Najpierw do bierzmowania przystąpili chłopcy i mężczyźni, podczas którego dziewczynki czekały na zewnątrz Kościoła z powodu szczupłości miejsca w Kościele, a następnie po wyjściu chłopców odbyło się bierzmowanie dziewcząt.. Po dokończonym bierzmowaniu ks. Biskup wygłosił specjalną naukę dla starszej Młodzieży: Chłopców i Panien.

Na drugi dzień tj. 24.IV. JE Ks. Biskup odprawił o 8,30 cichą Mszę św. i wygłosił kazanie do dzieci szkolnych, jak też udzielał im Komunii św. O godz. 11,00 odprawiona została uroczysta Suma z asystą diakona i subdiakona (…) którą to sumę odprawił Ks. prof. Sem. Gorzowskiego Franciszek Kuczka, Kazanie wygłosił Ks. kanonik Ignacy Koralewski proboszcz z Kramska. Na zakończenie po sumie przemówił do wiernych Ks. Biskup. O godz. 14,30 – 15,15 Ks. Biskup odwiedził 4 osoby chore oraz 3 rodziny wielodzietne. O godz. 15,30 Ks. Biskup wygłosił specjalną konferencję do Ojców-Matek Małżonków Małżonków tut. parafii – o godz. 16,30 udzielił błogosławieństwo Matkom oczekującym rozwiązania oraz najmłodszym Dzieciom, które Matki przyniosły do Kościoła. O godz. 17,00 nastąpiło pożegnanie i odjazd Ks. Biskupa do Kosieczyna. Po drodze Ks. Biskup wstąpił do Kościoła fil. Św. Piotra i Pawła. Tak zakończyła się ta podniosła uroczystość wizytacyjna Ks. Biskupa, która długo pozostanie w pamięci uczestników tych uroczystości. Ks. Biskup był bardzo zadowolony z tej wizytacji, gdyż wszystko odbyło się zgodnie z programem i w należytym porządku.” [4]

22 maja 1960 r. w parafii odbyła się uroczystość I Komunii Św., do której przystąpiła rekordowa ilość, bo aż 197 dzieci. W myśl życzenia ks. Biskupa Ordynariusza po raz pierwszy przystąpiły dzieci z klas II szkoły podstawowej i tradycyjnie dzieci z klas III. W związku z tą uroczystością przeprowadzono w parafii akcję trzeźwości pod hasłem: „Uroczystość I Komunii Św. bez kropli alkoholu”. Prawie wszyscy rodzice, z nielicznymi wyjątkami, podpisali odpowiednią deklarację, że przyłączają się do tej akcji.

I Komunia św. ks.Proboszcz Jan Palica i ks. Kazimierz Łabiak 22.05.1960 r.

fot. Teresa Kanduła

Boże Ciało 1960 r. Plac Wolności. Obraz Matki Bożej Częstochowskiej niosą panie: Norman, Nowak i Chytra, a sztandar Teresa Florczyk

fot.Teresa Florczyk-Baszko

Nowy rok szkolny 1960/1961 rozpoczął się bez nauki religii w szkole, gdyż Inspektor Oświaty odmówił zgody na zatrudnienie księży jako nauczycieli religii w szkole. Z konieczności wiec kapłani zorganizowali nauczanie religii poza szkołą. Część dzieci uczyło się religii w kaplicy Św. Antoniego przy kościele parafialnym ( na lewo w kruchcie), a klasy VI i VII gromadziły się na nauczaniu w kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła. Wszystkie oddziały szkoły podstawowej miały zapewnioną naukę po 2 godz. w tygodniu, 2 godz. tygodniowo - młodzież ze szkoły kolejowej, jak i dojeżdżająca do różnych szkół pozamiejscowych, ponadto 2 godz. w tygodniu - dzieci przedszkolne. Trzeba więc było zabezpieczyć 40 godz. tygodniowo, a księży było dwóch. Lekcje religii jednak odbywały się.

06 listopada 1960 r. przed Sumą odbyło się uroczyste poświęcenie figury Matki Bożej z Lourdes, którą ustawiono na dziedzińcu kościelnym, w miejscu gdzie kiedyś był wykopany dół i szpecił ten plac. Po jego zasypaniu, wyrównaniu i zasianiu trawy ustawiono tam na środku figurę o wysokości 1,35 m na cokole kamiennym w dwóch stopniach (ogółem wysokość wynosi 3,60 m). Figurę ufundowała parafianka Zofia Woźna.

Poświęcenie figury Matki Bożej z Lourdes przez ks. Jana Palicę

fot. archiwalna

W grudniu 1960 r. rozpoczęto prace związane z naprawą centralnego ogrzewania w kościele parafialnym, które nie było czynne od 1945 r. Oba piece zostały w 1946 i 47 roku rozebrane i użyte do ogrzewania szkoły w Zbąszynku. W roku 1959 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej zwróciło jeden piec mocno zniszczony z powypalanymi członami, były też pouszkadzane grzejniki w kościele. Po wielu żmudnych pracach naprawiono piec, ale, niestety, nie można było w nim palić z uwagi na brak koksu. Natomiast w kaplicy Św. Antoniego, gdzie odbywała się nauka religii ustawiono żelazny piec na węgiel, wybito otwór na rurę kominową i tym sposobem ogrzewano salkę, gdyż inaczej nauka nie byłaby możliwa.

W dniu 15 marca 1961 r. parafię opuścił wikariusz ks. Kazimierz Łabiak, który został przeniesiony na własne żądanie do parafii Szczecin Skolnin. W jego miejsce przyszedł dopiero 30 sierpnia ks. Stanisław Meslin. Kuria Biskupia wydelegowała go do naszej parafii na dzień 15 marca, ale niestety- ciężka choroba jakiej uległ ks. Stanisław spowodowała jego pobyt w szpitalu. 10 kwietnia na zastępstwo przybył ks. Kazimierz Śledź.

7 maja 1961 roku odbyło się uroczyste odnowienie Ślubów Jasnogórskich oraz rozpoczęcie V roku Wielkiej Nowenny na Tysiąclecie Chrześcijaństwa w Polsce. Po południu odbyła się uroczysta procesja z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej do ołtarza ustawionego na dziedzińcu kościelnym przy figurze Matki Bożej, na którym dzieci i starsi składali wiązanki kwiatów u stóp Matki Bożej.

Uroczystość Bożego Ciała i procesja ulicami miasta do 4 ołtarzy w czerwcu 1961 r., tak jak w minionych latach, przebiegała bez żadnych przeszkód. Natomiast procesja z kościoła parafialnego do kościoła pw. Św. Piotra i Św. Pawła, w dniu zakończenia oktawy Bożego Ciała w dniu 08 czerwca, tradycyjnie już jak w poprzednich latach, nie odbyła się ku zaskoczeniu wszystkich parafian. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Międzyrzeczu nie wyraziło zgody. Pomimo to udział wiernych na zakończenie Oktawy Bożego Ciała był większy niż w roku poprzednim.

Ważnym wydarzeniem w życiu parafii jest fakt, że 1 lipca 1961 roku pracę w naszej parafii, przy kościele i plebani objęły Siostry Jezusa Chrystusa Miłosiernego Odkupiciela w składzie 3 osób: s. Bernadetta od Jezusa– Teresa Sopoćko, która pełniła funkcję katechetki i zakrystianki, s. Salezja od Bożego Serca-Marta Poznańska – przełożona domu i gospodyni księdza, s. Kinga od radości Bożej-Lucyna Szymczak – katechetka. Siostry zamieszkały na plebani na parterze w dwóch pokojach oddzielonych od reszty pomieszczeń i stanowiących klauzurę. Rozpoczęły one pracę i posługiwały w naszej parafii wykonując, odpowiedzialne prace i czynności tak bardzo niezbędne w parafii. Dotyczyły one przede wszystkim nauczania religii w przedszkolu i szkole, prowadzenia plebanii i zakrystii, Domu sióstr, kaplicy Getsemanii, organizowania zajęć z dziećmi na terenie parafii itp. Spośród pracujących sióstr zawsze była wyznaczona ich przełożona.

W listopadzie 1961 r. dokonano również remontu w kościele filialnym pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła. Wykonano tam naprawy gzymsów pod dachem kościoła i wieży, pokryto na nowo blachą ocynkowaną górną część wieży pod krzyżem, naprawiono okapy i wymieniono zmurszałe dachówki.

Wracając wspomnieniami do tych lat, z wielką radością sobie przypominam (przyp.: autor niniejszej publikacji), kiedy wraz z moimi kolegami z klasy i podwórka byłem ministrantem. Miałem wtedy 11lat. Ks. Stanisław Meslin był opiekunem duchowym ministrantów. Był niezapomnianym kapłanem, z którym mieliśmy świetny kontakt. Był wymagającym w służbie przy ołtarzu, ale nas wspomagał w trudnej nauce całej ministrantury po łacinie. Organizował mecze i wyjazdy do Seminarium Duchownego w Paradyżu i nad jezioro. Przed odejściem z parafii otrzymaliśmy niezwykle cenną dla nas Ewangelię i Dzieje Apostolskie, którą mam do dziś. Pięknym i niespotykanym pismem napisał mi do pamiętnika niezwykle cenne słowa: „Staraj się zawsze być człowiekiem, co mu zazdrościć świat lubi i dąż do celu, co szczytny - a w tym bądź ambitny, by słowo każde, co z ust Twoich wypadło, przeszło przez prawdy kowadło!”

Ołtarz podczas procesji Bożego Ciała na ul. Kilińskiego– rok 1962, ks. Proboszcz Jan Palica i wikariusz ks. Stanisław Meslin, (z lewej) ministrant Czesław Wolny

fot. Władysława Piotr

30 czerwca 1962 r. parafię opuścił wikariusz ks. Stanisław Meslin, który został przeniesiony do Lubska. Na jego miejsce przyszedł ks. Julian Mizera z Lęborka.

11 października 1962r. w uroczystość Macierzyństwa NMP, w dniu Odpustu naszej parafii, w Watykanie Jego Świątobliwość Ojciec Święty Jan XXIII dokonał otwarcia II Soboru Watykańskiego. Ks. Proboszcz Jan Palica tak pisze o tym w kronice parafialnej: „…w soborze podobno ma brać udział około 2500 biskupów – a ponadto spora grupa obserwatorów z innych wyznań chrześcijańskich oraz mnóstwo reporterów. Z Polski wyjechało na Sobór z początku tylko 14 biskupów z ks. Prymasem na czele, a dopiero po miesiącu pojechało do Rzymu około 6 biskupów, w tym 2 z Gorzowa: J.E. ks. Biskup Wilhelm Pluta i ks. Biskup Ignacy Jeż, gdyż wcześniej nie mogli wyjechać z powodu braku zezwolenia (wizy) ze strony władz państwowych”.[5]

Na krótko, bo zaledwie na pół roku, przed 15 grudnia 1962 r. zostaje zatrudniona w parafii jako katechetka s. Imelda od Baranka Bożego-Cecylia Kozłowska.

16 grudzień 1962 r. to historyczny dzień w naszej parafii. W tym dniu o godz. 16,30 przybył Obraz Matki Bożej Częstochowskiej, który nawiedzał wszystkie polskie Diecezje, mimo niesamowitych utrudnień stawianych przez władze państwowe. Uroczystość tę w parafii poprzedziły 3-dniowe Rekolekcje Maryjne oraz długie przygotowania dekoracji Kościoła na zewnątrz i wewnątrz. Obraz przybył z Trzciela, a na powitanie przybyły niezliczone tłumy tutejszych jak i obcych parafian.

W kronice nie znajdujemy szczegółowych opisów wydarzeń z przebiegu uroczystości, ponieważ jak pisze ks. Proboszcz Jan Palica: „… szczegółowe sprawozdanie z peregrynacji zamieszczam w osobnym sprawozdaniu we formie wypełnionego kwestionariusza.”

Taki kwestionariusz został wysłany przez księdza proboszcza do Kurii Biskupiej w Gorzowie.

Nawiedzenie parafii przez cudowny obraz Matki Bożej Jasnogórskiej 16.XII.1962

fot. Zofia Ślozowska

Kopia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej 16.12.1962r.

fot. Maria Mazurek

Jako 12-letni chłopak i ministrant pamiętam tę imponującą uroczystość i podniosły nastrój w parafii. Pamiętam wspaniale udekorowane okna domów, flagi na budynkach, transparenty na ulicach i mnóstwo ludzi. Pamiętam będąc w komży przy ołtarzu, jak ks. Proboszcz Jan Palica z wielkim wzruszeniem i płaczem witał wizerunek Pani Jasnogórskiej, który został ustawiony w centrum ołtarza nad tabernakulum. Kościół był pięknie udekorowany, było to niezwykłe święto całej parafii. Stały przy nim warty honorowe różnych stanów i zawodów, a przez całą dobę czuwały przed cudownym obrazem różne grupy parafialne i poszczególne stany– zatopione w modlitwie. Wydarzenia ówczesne zapadły głęboko w sercach wszystkich tych, którzy brali udział w tej wielkiej manifestacji wiary.

17 grudnia o godz.16,30 obraz wyjechał do Dąbrówki Wlkp., a stamtąd do Kosieczyna.

Rok 1963 był rokiem srogiej zimy, jakiej nie pamiętano wówczas od dziesiątek lat. Pomimo tak wielkich mrozów i obfitych śniegów frekwencja wiernych na nabożeństwach w tut. Kościele nie zmalała. Nareszcie był duży zapas koksu i kościół był systematycznie ogrzewany. Podczas rekolekcji wielkanocnych w dniach 17- 20 marca 1963 r., które prowadził Proboszcz z Ośna Lubuskiego ks. Jan Abramski była również bardzo duża frekwencja. W czasie rekolekcji rozdano około 2000 Komunii Św..

09 czerwca 1963 r. rozpoczyna pracę w naszej parafii jako gospodyni s. Chrystiana od Woli Bożej– Sabina Jodkowska, która pełni tę funkcję przez 2 lata.

Parafianie z Placu Wolności, którzy przygotowywali ołtarz na Boże Ciała– lata 60-te

fot. Bogdan Wiemann

30 czerwca 1963 r. dotychczasowy wikariusz ks. Jan Mizera został przeniesiony do parafii w Reczu Pomorskim, a na jego miejsce przyszedł nowo wyświęcony ks. Edward Sugier.

Nauka religii w parafii rozpoczęła się 03 września 1963 bez większych przeszkód. Katechizację dzieci przedszkolnych i dzieci szkolnych od I- III klasy prowadziły nowoprzybyłe do parafii: s. Izabela od Niepokalanej - Weronika Różyczka i s. Klara od Chrystusa Miłosiernego – Bożena Białyńska ze Zgromadzenia Sióstr Miłosiernego Zbawiciela, a katechizację dzieci starszych od IV-VII klasy i młodzieży prowadził ks. Edward Sugier.

Ważnym wydarzeniem religijnym w naszej parafii była realizacja zarządzenia Ordynariusza Diecezji Gorzowskiej ks. Biskupa Wilhelma Pluty, by we wszystkich parafiach, w rocznicę peregrynacji Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej odbyły się wielkie rekolekcje Intronizujące Najświętsze Serce Pana Jezusa. Takie rekolekcje odbyły się także i u nas w dniach od 14 – 20 grudnia 1963 r. Prowadziło je dwóch misjonarzy Towarzystwa Jezusowego w Krakowie o. Stanisław Mól i o. Stanisław Mrozek. W samą rocznicę peregrynacji tj. 16 grudnia odbyła się akademia ku czci Matki Bożej, natomiast 17 grudnia „Wieczerza Soborowa”. Główna uroczystość Intronizacji z procesją Najświętszego Sakramentu odbyła się 20 grudnia wieczorem przy olbrzymim udziale wiernych. Do spowiedzi wówczas przystąpiło około 2000 osób, a komunii św. rozdano ponad 4000. Rekolekcje te były wspaniałym przygotowaniem do uroczystości Bożego Narodzenia i Nowego Roku.

24 maja 1964r. do I Komunii Św. przystąpiło 80 dzieci. W uroczystości tej wzięli udział, oprócz rodziców i krewnych tych dzieci, także licznie przybyli wierni. Do stołu Pańskiego – jak pisze ks. Proboszcz w kronice – w tym dniu przystąpiło około 400 starszych osób.

Ks. Proboszcz Jan Palica i s. Izabela z dziewczynkami, które przystapiły do I Komunii Św. 24.V.64r.

fot. Bronisława Fornalska

13 września 1964 r. odbyła się w kościele Św. Apostołów Piotra i Pawła uroczystość poświęcenia organów, które zostały wyremontowane na skutek częściowego zniszczenia w trakcie wojny i po wojnie. Naprawy dokonał organista z Myszęcina Jan Adamczak. Poświęcił je ks. Proboszcz Jan Palica podczas wieczornego nabożeństwa.

8 listopada 1964 r. w naszej parafii odbył się tzw. „Dzień Soborowy”, podczas którego modlono się o owoce duchowe trwającego II Soboru Watykańskiego. Ks. Proboszcz wygłosił też kazanie na temat „Poprzez zwycięstwo nad sobą – do zwycięstwa Kościoła”. Po południu odbyło się specjalne nabożeństwo, podczas którego Delegaci-parafianie, którzy pielgrzymowali na Jasna Górę, wręczyli ks. Proboszczowi Janowi Palicy przywieziony stamtąd piękny różaniec. Pan Michał Dochniak złożył krótkie sprawozdanie z tej pielgrzymki, a ks. Proboszcz obiecał, że różaniec będzie służył podczas wspólnych modlitw. Następnie przy wystawionym Najświętszym Sakramencie odmówiono jedną część różańca z odpowiednimi rozważaniami w intencji Soboru.

W Archiwum Kurii Biskupiej w Zielonej Górze znajduje się także list, który pisze 21 grudnia 1964 r. Ordynariusz Gorzowski ks. Biskup Wilhelm Pluta do wiernych naszej parafii: „Kochani Parafianie ze Zbąszynka. Miło mi powiadomić was, że Ojciec Święty wyniósł Waszego Drogiego Księdza Proboszcza Jana Palicę do godności Szambelana Papieskiego. Przysługuje mu odtąd tytuł Prałata. Odznaczenie to jest wyrazem uznania za pracę i godną postawę kapłańską Księdza Prałata. Niech wierni za okazaną dobroć modlą się za Ojca Świętego Pawła VI i za odznaczonego Księdza Prałata… Biskup Ordynariusz Gorzowski”. [6]

2 maja 1965 r. na rozpoczęcie 9-tego roku Wielkiej Nowenny przed Tysiącleciem Chrztu Polski odbyło się na wszystkich Mszach św. przed południem odnowienie ślubów Jasnogórskich, natomiast wieczorem o godz. 18,00 po Mszy św. wieczornej w kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła parafianie uczestniczyli w uroczystej procesji z Obrazem Matki Bożej Częstochowskiej do czterech ołtarzy urządzonych na dziedzińcu przykościelnym. Obraz nieśli kolejno przedstawiciele poszczególnych stanów. Przy każdym ołtarzu odbyły się odpowiednie modlitwy i śpiewy („Godzinki”, 1 dziesiątka Różańca, Anioł Pański, My chcemy Boga) oraz homilia wygłoszona przez ks. Proboszcza Jana Palicę. Procesję zakończono w Kościele odśpiewaniem „Maginificat” i Apelu Jasnogórskiego. Nabożeństwo trwało dwie godziny. W uroczystości wzięło udział mnóstwo wiernych, mimo że w kinie w tym samym czasie wyświetlano atrakcyjny film.

01 lipca 1965 r. nastąpiła zmiana na stanowisku wikariusza parafii, ks. Edward Sugier został przeniesiony do Słupska, a na jego miejsce przyszedł ks. Sylwester Zawadzki.

Do parafii w tym samym czasie przybywa s. Agnieszka od Jezusa Króla Miłości – Zofia Kozłowska jako gospodyni, pełniąc tę funkcję przez 3 lata. Natomiast 15 września 1965 r. rozpoczyna posługę w naszej parafii, jako przełożona, s. Klaudia od Jezusa i Maryi– Joanna Dziembowska. Łącznie w parafii pracuje ona 15 lat w trzech etapach.

31 października 1965 r. parafialna delegacja w składzie: Zygmunt Straburzyński, Michał Dochniak i Albin Borowczak udali się na Jasną Górę w Częstochowie, by złożyć tam „Wieczystą Księgę” oddania się parafii Matce Najświętszej w Jej macierzyńską niewolę. Delegacja ta przywiozła stamtąd piękny, kolorowy obraz Matki Bożej Częstochowskiej, który to wędrował w poszczególnych rodzinach.

Natomiast 07 listopada w godzinach wieczornych odbyła się podniosła uroczystość– oddania się całej parafii „w macierzyńską opiekę Matce Bożej – za wolność Kościoła”. Po południu wokół Kościoła przeszła procesja z symbolami wiary: delegacja kobiet niosła świecę soborową, z krzyżem szła delegacja mężczyzn, różaniec niosła delegacja młodzieży żeńskiej i na końcu szedł ks. Proboszcz Jan Palica z kielichem mszalnym. Po powrocie do kościoła delegacje te składały wymienione symbole u stóp Najświętszej Matki - przy ołtarzyku przygotowanym do tego celu. Następnie rozpoczęła się wotywna Msza Św. do Matki Bożej Częstochowskiej, a po kazaniu przed ofiarowaniem został odmówiony akt oddania się Matce Bożej całej parafii. W uroczystości tej brała udział bardzo wielka rzesza wiernych.

28 listopada 1965 r. od pierwszej niedzieli Adwentu rozpoczęła się peregrynacja obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w poszczególnych rodzinach naszej parafii. Parafianie, którzy chcieli poświęcić siebie lub swoje rodziny Matce Bożej, zgłaszali w Biurze Parafialnym chęć wzięcia obrazu. Otrzymywali stamtąd broszurkę z instrukcją i w oznaczonym dniu rano przychodzili do kościoła na Mszę św., która była odprawiona w ich intencji. Po Jej zakończeniu zabierali obraz ze świątyni do swojego domu i tam o odpowiedniej godzinie gromadzono się całą rodziną, odbywając różne modlitwy i pieśni, a także czuwając całą noc. Następnego dnia rano rodzina zanosiła obraz do kościoła przystępując do Komunii św.

01 czerwca 1966 r. na 1 rok przybywa do parafii jako katechetka s. Konsoleta od Boskiego Więźnia Miłości– Albina Kropiewnicka.

Rok 1966– to niezapomniany rok w historii naszego narodu, obchodzono wówczas z wielkim namaszczeniem, mimo olbrzymich przeszkód stawianych na każdym kroku przez władze państwowe i organy bezpieczeństwa, Tysiąclecie Chrztu Polski.

O tych wydarzenia ks. Proboszcz Jan Palica tak pisze na łamach kroniki parafialnej „…W dniach 5 i 6 listopada 1966 r. odbyły się uroczystości Milenijne Diecezji Gorzowskiej. W sobotę 5.XI. odbywały się te uroczystości w ważniejszych punktach Diecezji (oprócz Gorzowa) a to: w Szczecinie, w Międzyrzeczu, w Zielonej Górze, w Świebodzinie, w Stargardzie i w 14 innych parafiach. Zaś w dniu 6 listopada odbyły się centralne uroczystości w Gorzowie z udziałem ks. Prymasa Stefana Wyszyńskiego i około 50 ks. Biskupów. Biskupów uroczystości tej pomimo przeszkód stawianych przez Milicję Drogową wzięło udział około 100 tysięcy wiernych przybyłych dalekich nawet stron diecezji. Z parafii zbąszyneckiej wzięło udział, jako delegacja, 10 osób z ks. Proboszczem na czele. Cała uroczystość odbyła się przy pięknej i ciepłej pogodzie, z wielką powagą i namaszczeniem, bez żadnego zakłócenia i wypadków….” [7]

Ks. Proboszcz Jan Palica i ks. Sylwester Zawadzki podczas nabożeństwa przy ołtarzu Bożego Ciała 25.05.1967 r.

fot. Bronisława Fornalska

Z początkiem lipca 1967 r. nastąpiła zmiana na stanowisku wikariusza parafii, ks. Sylwester Zawadzki został przeniesiony do Szczecina-Żelechowa, a w jego miejsce z Lubska przybył ks. Franciszek Smagoń.

Pod koniec czerwca 1967 r. ks. Proboszcz Jan Palica podjął wielkie wyzwanie wybudowania nowej zakrystii. Do tego czasu musiał poczynić wielkie starania, by otrzymać potrzebne na ten cel zezwolenie. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze wyraziło na to zgodę pismem z dnia 11 maja 1967 r. (Wydział Budownictwa, Urbanistyki Architektury; Znak BUA I 600/4/62/67). Projekt i kosztorys został sporządzony przez inż. Jerzego Hermanowicza z Gorzowa, który wraz ze swoim ojcem Zygmuntem podjął się budowy zakrystii.

Budowa ta, choć niewielka, z powodu różnych trudności w nabywaniu niektórych materiałów i znalezieniu odpowiednich robotników, nastręczała wiele problemów. Do października 1967 r. wybudowano mury, strop żelbetonowy, pokryto dach dachówką paloną, osadzono drzwi i okna oraz wylano posadzkę. W 1968 r. wymalowano i urządzono zakrystię.

Pełny kosztorys tej budowy obliczony był na 130 tys. złotych, lecz rzeczywisty koszt budowy był o wiele niższy z powodu własnych materiałów i pracy parafian.

01 września 1967 r. rozpoczyna pracę w naszej parafii s. Jolanta od Dzieciątka Jezus– Krystyna Biro, która przez dwa lata pełni obowiązki przełożonej.

Dwa miesiące później, 07 listopada 1967, do Domu Zgromadzenia Sióstr Jezusa Chrystusa Miłosiernego Odkupiciela w naszej parafii zostaje skierowana s. Rozmaria od Zbawiciela-Janina Woźna, która przez 26 lat nieprzerwanie pracowała w tut. parafii. Pełniła ona funkcję zakrystianki w kościele parafialnym, a także prowadziła Różaniec za dusze śp. zmarłych parafian oraz wykonywała wiele innych niezbędnych prac w parafii. Siostra Rosmaria wpisała się głęboko w historię i życie naszej parafii i była niezwykle popularną osobą w tut. środowisku. 10 lutego1993 r została przeniesiona do Myśliborza.

Ks. Prałat Jan Palica w trakcie pełnienia urzędu Proboszcza w parafii Zbąszynek udzielił wielu nowożeńcom sakramentu małżeństwa.

07.10.1967 r. Ks. Proboszcz Jan Palica udziela sakramentu małżeństwa:

Krystynie i Kazimierzowi Peczyńskim

fot. Krystyna Peczyńska

11 listopada 1967 r. odbyła się wizytacja kanoniczna parafii. W materiałach archiwalnych Kurii Biskupiej w Zielonej Górze znajduje się następujące pismo dot. tego wydarzenia, które kuria wysłała na ręce ks. Proboszcza w dniu 18 lipca 1968 r. Znak L.Z. 5-4/68: „…Zgodnie z postanowieniami K.P.K. – kon. 343 wizytację kanoniczną parafii Zbąszynek w dniach 11-12 listopada 1967 r. przeprowadził J.E. ks. Biskup Jerzy Stroba.

Dobre warunki przestrzenne przed kościołem parafialnym w Zbąszynku oraz widoczność, pozwoliły licznie zgromadzonym wiernym przeżyć, wspaniale przygotowaną ceremonię powitania ks. Biskupa wizytatora w sobotę 11.XI. o godz. 16,00. Entuzjazm i wiwaty, kwiaty i przemówienia poszczególnych stanów wytworzyły atmosferę szczerej radości z powodu przyjazdu dostojnego Gościa. Dekoracja zewnętrzna kościoła i wystrój wewnętrzny, uczestnictwo w śpiewie, przepełniona świątynia parafialna – mówią o głębokiej więzi wiernych z Kościołem i ich Duszpasterzem. Do ceremonii liturgicznej przyjęcia ks. Biskupa w przedsionku kościoła i procesjonalnym przejściu do głównego ołtarza – ks. Prałat Jan Palica wygłosił dłuższe przemówienie powitalne, w którym szczegółowo przedstawił duchowe i materialne „oblicze” swojej parafii. Mówca, który pracował już w szeregu świątyniach parafialnych mówił o obecnej parafii z pozycji dobrego, doświadczonego i życzliwego ojca. Odpowiadając na wyrazy serdecznego szczerego powitania, Ks. Biskup Wizytator przedstawił potrzebę pogłębiania i poszerzania życia eucharystycznego parafii. Po krótkiej przerwie i przeegzaminowaniu kandydatów do Sakramentu Bierzmowania, ks. Biskup wizytator udzielił Sakramentu Bierzmowania…”. [8]

Sakramentu Bierzmowania ks. Biskup Jerzy Stroba udzielił 452 osobom.

W dniu 07 lipca 1968 r. dokonano uroczystego poświęcenia i oddania do użytku parafii nowo wybudowanej zakrystii. Poświęcenia dokonał przed Sumą o godz. 10,00 ks. Proboszcz ks. Jan Palica, twórca tak bardzo potrzebnego pomieszczenia, którego brakowało od 1959 r., kiedy to przeniesiono Wielki Ołtarz z nawy kościoła do prezbiterium.

Było to ostatnie dzieło materialne, jakie wykonał niezmiernie pracowity ks. Proboszcz Jan Palica. Dekretem Kurii Biskupiej w Gorzowie z dnia 27 czerwca 1968 r. na własne życzenie zwolniony został z obowiązków Proboszcza parafii w Zbąszynku. O swojej rezygnacji tak pisze: „… Powodem głównym mojej rezygnacji z obowiązków Proboszcza jest brak zdrowia, osłabienie wzroku i inne dolegliwości po odbytej ciężkiej operacji chirurgicznej. Nie mniej jednak przyrzekłem mojemu następcy współpracę w duszpasterstwie w miarę moich sił, osiedlając się we własnym mieszkaniu w Zbąszynku przy ul. 22 Lipca Nr 29 – Deo gratis! Zbąszynek 14 lipca 1968 r…”. [9]

Ks. Prałat Jan Palica po 6 latach pobytu na zasłużonym odpoczynku umiera w wieku 79 lat.

W Gorzowskich Wiadomościa Kościelnych, w dziale Wspomnienia pośmiertne tak zapisano o śmierci ks. Prałata Jana Palicy. „ (…) Będąc pracowitym i gorliwym kapłanem Kościół powierza Mu funkcję dziekana, a w uznaniu zasług, obdarza Go godnością szambelana papieskiego.(…) Ks. Prał. Jan Palica umiera w Szpitalu Wojewódzkim w Zielonej Górze, na raka nerki, w dniu 25 kwietnia 1974 r. Okres cierpień i dolegliwości znosi cicho i spokojnie. Ciało Zmarłego przewieziono z Zielonej Góry do kościoła pomocniczego, Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zbąszynku. W niedzielę (28.IV.74) odbyła się eksportacja zwłok do kościoła parafialnego. Kondukt prowadził Ks. Kan. Michał Milewski, a mowę żałobną wygłosił Ks. Józef Janicki, dziekan babimojski.

Pogrzeb odbył się w poniedziałek, w dniu 29 kwietnia 1974 r. Uroczystościom pogrzebowym oraz koncelebrowanej Mszy Św. przewodniczył Ks. Bp dr Paweł Socha, sufragan gorzowski. Kazanie żałobne w kościele wygłosił Ks. Prał. Władysław Nowicki, proboszcz i dziekan zielonogórski, a mowę pożegnalną nad mogiłą: Ks. Prał. Józef Zator- Przytocki. W pogrzebie Zmarłego wzięło udział ok. 80 księży z diec. gorzowskiej oraz liczne tłumy wiernych, którzy manifestowali swój szacunek, uznanie dla pracy i postawy zmarłego Ks. Prał. J. Palicy.” [10]

Ks. Proboszcz Józef Ferensowicz, zapisując w kronice parafialnej, tak wspomina postać ks. Prałata Jana Palicy: (…) Był kapłanem gorliwym, dbającym o powierzone sobie kościoły i parafian. Będąc nawet w stanie spoczynku bardzo pożytecznie pracował w parafii– przede wszystkim jako spowiednik. Do ostatnich niemal dni życia gorliwie pracował jako kapłan. Odprawiał Msze św., spowiadał. A przede wszystkim spowiadał. Zmarł w Zielonej Górze, w szpitalu… Nigdy nie skarżył się na dolegliwości, a na pewno cierpiał bardzo. (…) Pogrzeb był olbrzymią manifestacją katolicką, a w odniesieniu do Zmarłego świadectwem uznania dla pracy całego Jego życia kapłańskiego. Odczuwamy teraz i długo odczuwać będziemy brak ks. Palicy w kościele, a przede wszystkim w konfesjonale. Po wieloletniej pracy zostanie ślad w kronice parafialnej w postaci zdjęć z pogrzebu i z tego zapisu.” [11]

Miejscowy fotograf i artysta w ówczesnych latach Stanisław Olak wykonał pamiątkowy album z przebiegu uroczystości pogrzebowych ks. Prałata Jana Palicy, który znajduje się w archiwum parafii. Na ostatniej stronie tego albumu napisał: „Album ten przekazuję w darze pro memoria Parafii w Zbąszynku chcąc tym uczcić pamięć Zmarłego i oddać Mu ostatnią przysługę Fotograf Stanisław Olak. Zbąszynek 3.05.74r.”

Stanisław Olak wykonał również pamiątką tablicę tymczasową na grobie ks. Prałata Jana Palicy, na której wyrzeźbił Jego portret.